Vi sinh vật phù du là gì?
Phytoplankton (thực vật phù du): tảo, rong cực nhỏ – có khả năng quang hợp, tạo oxy và là nguồn thức ăn cấp 1.
Zooplankton (động vật phù du): sinh vật nhỏ như protozoa, rotifer, copepod,… ăn tảo và là thức ăn tự nhiên cho cá con.
Tác động tích cực đến cá Koi
|
Tác động |
Giải thích |
|---|---|
|
Nguồn dinh dưỡng tự nhiên |
Zooplankton là thức ăn dễ tiêu, chứa protein và enzyme giúp cá con Koi tăng trưởng nhanh, tiêu hóa tốt. |
|
Cải thiện màu sắc |
Một số tảo (như tảo lục, tảo lam) chứa carotenoid giúp tăng sắc tố đỏ và vàng trên thân Koi. |
|
Cung cấp oxy |
Phytoplankton quang hợp vào ban ngày → sinh O₂ hòa tan, hỗ trợ hệ hô hấp của Koi và hệ vi sinh hồ. |
|
Ổn định hệ sinh thái hồ |
Duy trì chuỗi thức ăn tự nhiên, giúp cân bằng giữa lượng dinh dưỡng (NO₃⁻, PO₄³⁻) và vi sinh vật có lợi. |
Ảnh hưởng tiêu cực (nếu phát triển quá mức)
|
Hiện tượng |
Ảnh hưởng đến cá Koi |
|---|---|
|
Nước xanh đục, nhiều lợn cợn |
Gây stress cho cá do giảm tầm nhìn, ảnh hưởng đến khả năng tìm thức ăn. |
|
Thiếu oxy ban đêm |
Phytoplankton hô hấp vào ban đêm → hút oxy → cá nổi đầu, thậm chí ngạt chết nếu mật độ cao. |
|
Tích tụ chất hữu cơ |
Khi tảo chết, phân hủy → sinh NH₃, H₂S → độc cho cá và làm mất cân bằng hệ vi sinh. |
|
Bệnh tảo lam |
Một số tảo lam tiết độc tố gây viêm mang, giảm sức đề kháng của Koi. |
Cân bằng lý tưởng
|
Chỉ tiêu |
Mức khuyến nghị |
|---|---|
|
Độ trong nước |
40–60 cm (nhìn thấy bàn tay khi thả xuống hồ) |
|
Màu nước |
Xanh lục nhạt hoặc vàng nhạt (do tảo lục chiếm ưu thế) |
|
Oxy hòa tan |
> 5 mg/L |
|
pH |
7.0–8.2 |
|
NH₃/NH₄⁺ |
Gần 0 |
Gợi ý quản lý hệ plankton trong hồ Koi
Duy trì lọc sinh học hoạt động ổn định, không diệt hết vi sinh nhưng giữ mức plankton ổn.
Dùng đèn UV đúng công suất để diệt bớt tảo trôi nổi mà không phá hủy hoàn toàn hệ vi sinh.
Tránh cho ăn dư thừa, vì dư đạm → tảo bùng phát.
Có thể bổ sung chế phẩm vi sinh có lợi (Bacillus, Nitrosomonas, Nitrobacter) để cạnh tranh dinh dưỡng với tảo.
Thay nước định kỳ 10–15 %/tuần để ổn định chất lượng.
Tóm lại: Vi sinh vật phù du là một phần tự nhiên và có lợi cho hồ Koi nếu ở mức vừa phải.
Chúng giúp cá Koi phát triển khỏe mạnh, lên màu đẹp, tiêu hóa tốt, nhưng nếu bùng nổ thì gây thiếu oxy và ô nhiễm nước.
Điều quan trọng là duy trì cân bằng hệ sinh thái chứ không nên loại bỏ hoàn toàn.
Nguồn gốc của phytoplankton ( thật vật phù du)
- Sẵn có trong nước
- Nước hồ, ao, sông, suối thường đã chứa sẵn bào tử tảo hoặc vi sinh vật cực nhỏ.
- Khi điều kiện thuận lợi → chúng nảy mầm và sinh trưởng.
- Từ đất, phân bón, thức ăn thừa
- Phân cá, thức ăn dư thừa, phân hữu cơ, đất mang theo bào tử tảo → cung cấp dinh dưỡng cho phytoplankton.
- Gió, nước mưa, động vật mang theo
- Bào tử tảo có thể bay trong gió hoặc theo nước mưa → rơi vào hồ.
- Một số con vật như chim, ốc cũng vận chuyển bào tử tảo.
Điều kiện để phytoplankton phát triển
|
Yếu tố |
Ảnh hưởng |
|---|---|
|
Ánh sáng |
Tảo cần ánh sáng để quang hợp → phát triển mạnh khi hồ nhận đủ ánh sáng. |
|
Dinh dưỡng (N, P, Fe…) |
Nitrat, phosphat, sắt là chất dinh dưỡng chính giúp tảo sinh sôi. |
|
Nhiệt độ nước |
20–30 °C là điều kiện lý tưởng cho hầu hết tảo hồ Koi. |
|
Oxy hòa tan |
Cần thiết nhưng tảo cũng tự quang hợp tạo ra O₂ → hệ cân bằng oxy. |
|
pH và ổn định môi trường |
pH 7–8.2 lý tưởng; dao động lớn → kìm hãm tảo. |
Tóm tắt: Phytoplankton trong hồ Koi khởi sinh từ bào tử có sẵn trong nước, đất, phân và môi trường xung quanh, và phát triển khi có đủ ánh sáng, dinh dưỡng, nhiệt độ.
Nói cách khác, bạn không cần “thêm tảo” mà chỉ cần quản lý môi trường là chúng sẽ tự sinh ra.
Sơ Đổ Tuần Hoàn
[Phân cá / Thức ăn thừa]
│
▼
[NH₃ / NH₄⁺] ← ammoniac từ phân và chất thải cá
│
▼
[Phytoplankton (thực vật phù du)] ← sử dụng NH₃ làm dinh dưỡng, quang hợp tạo oxy
│
▼
[Zooplankton (động vật phù du)] ← ăn phytoplankton
│
▼
[Cá Koi] ← ăn zooplankton và một phần phytoplankton
│
└─────────────┐
▼
[Phân cá / Chất thải]
Như đã phân tích phía trên Phytoplankton (thực vật phù du) và Zooplankton (động vật phù du) đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình phát triển của Cá Koi, Vậy việc dùng bộ lộc Drum hay bộ lọc dạng hồ bơi có tốt không? Hay bộ lọc sinh học là tốt nhất? Cách vận hành hiệu quả bộ lọc sinh học hồ Koi để tạo ra Phytoplankton (thực vật phù du) và Zooplankton (động vật phù du)
